Brama Wolińska w Kamieniu Pomorskim to fragment średniowiecznych murów obronnych, który przetrwał kilka stuleci i dziś łączy w sobie funkcję zabytku oraz muzeum. Gotycka baszta pochodzi z XIV wieku i przez wieki strzegła dostępu do miasta od strony południowej. Warto tu zajrzeć nie tylko ze względu na historyczną architekturę, ale przede wszystkim dla widoków z tarasu oraz zaskakującej kolekcji mineralogicznej ukrytej w grubych murach.
- niesamowite widoki z tarasów
- unikalna kolekcja minerałów
- średniowieczna architektura
- fascynująca historia miasta
- przyjemna atmosfera w chłodnych wnętrzach
Historia bramy obronnej Kamienia Pomorskiego
Brama była najpotężniejszą bramą strzegącą dostępu do miasta lokacyjnego od strony południowej oraz rzeki Dziwny. W przeszłości nazywana była zachodnią oraz Piastowską, co świadczy o jej znaczeniu dla miasta. Konstrukcja składa się z właściwej bramy z prostokątnym przejazdem oraz przylegającej do niej potężnej baszty, która góruje nad całością.
Wzniesiono ją z inicjatywy biskupa kamieńskiego Fryderyka von Eickstädt. Bramę i basztę zbudowano z cegły w stylu gotyckim – dół w wątku wendyjskim, góra w wątku gotyckim. Dolna część wieży ma kształt graniastego, ściętego ostrosłupa, podczas gdy górna część jest cylindryczna i zwieńczona stożkowym dachem.
W XIX wieku przebudowano wnętrza, a wieża otrzymała nowe zwieńczenie. Po drugiej wojnie światowej zabytek wymagał odbudowy. Odbudowana przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, została zaadaptowana na schronisko Turystyczne PTTK. Dziś pełni zupełnie inną rolę.
W dolnej części baszty umieszczono dużą kwadratową płycinę, w której po 1945 roku został umieszczony kartusz upamiętniający XX rocznicę zdobycia Kamienia Pomorskiego z godłami Polski i Pomorza – orłem piastowskim i gryfem pomorskim.
Muzeum Kamieni i minerałów w baszcie
Obecnie w bramie mieści się muzeum kamieni i minerałów. To nietypowe połączenie – średniowieczna fortyfikacja i geologiczna kolekcja – ale właśnie to sprawia, że wizyta tu zostaje w pamięci. W zbiorach znajdują się kości i jaja dinozaurów oraz kły mamuta.
Zwiedzanie odbywa się po wąskich, krętych schodach, którymi kiedyś poruszała się straż miejska. Wewnątrz jest stosunkowo chłodno nawet w upalne dni, więc w lecie to przyjemna odmiana, choć warto mieć coś do narzucenia. Samo wchodzenie stromymi schodami to mała przygoda, zwłaszcza dla dzieci.
Widoki z tarasu widokowego
Z dwóch tarasów widokowych na baszcie rozciągają się widoki na miasto i okolice, między innymi Zalew Kamieński, wyspę Chrząszczewską oraz Głaz Królewski. To właśnie z tym głazem wiąże się legenda o powstaniu nazwy miasta.
Na szczycie bramy punkt widokowy oferuje panoramę Kamienia Pomorskiego, z widokiem na katedrę, starówkę i Zalew Kamieński. W pogodny dzień widać naprawdę sporo – od zabudowy starego miasta po rozległe wody zalewu. To jedno z niewielu miejsc w mieście, skąd można zobaczyć taki przekrój krajobrazu.
Wystawa historyczna o Kamieniu Pomorskim
Na najwyższym „piętrze” mieści się stała wystawa poświęcona historii miasta. Można tu poznać dzieje Kamienia Pomorskiego, zobaczyć jak zmieniało się miasto na przestrzeni wieków i dowiedzieć się więcej o jego roli w regionie. Ekspozycja nie jest rozbudowana, ale stanowi dobry kontekst dla zwiedzania samej bramy i starego miasta.
Warto też zwrócić uwagę na same wnętrza zabytkowej konstrukcji – grube mury, niewielkie okna strzelnicze, solidną gotycką architekturę. To wszystko pozwala poczuć, jak wyglądało życie w średniowiecznym mieście obronnym.
Dla kogo to miejsce
Brama Wolińska sprawdzi się dla różnych grup zwiedzających. Rodziny z dziećmi docenią kolekcję paleontologiczną i przygodę ze wspinaniem się po wąskich schodach. Miłośnicy historii i architektury znajdą tu autentyczny zabytek gotyku ceglanego. Osoby szukające ciekawych widoków na miasto docenią tarasy widokowe.
Nie jest to wielka atrakcja wymagająca całego dnia – raczej godzinny przystanek podczas zwiedzania Kamienia Pomorskiego. Ale warto ten czas przeznaczyć, zwłaszcza że brama znajduje się przy starówce i łatwo ją włączyć w trasę spaceru po mieście.
Sama brama to tylko fragment dawnego systemu obronnego. Pozostałości średniowiecznych murów miejskich można odnaleźć w różnych punktach miasta, także przy samym Zalewie Kamieńskim.
Informacje praktyczne – bilety, godziny, dojazd
Muzeum jest czynne cały rok, z wyjątkiem poniedziałków. Dokładne godziny otwarcia warto sprawdzić przed wizytą, szczególnie poza sezonem letnim, gdy mogą ulec zmianie. Brama znajduje się przy ulicy Juliusza Słowackiego 1, w zachodniej części starówki.
Dojazd do Kamienia Pomorskiego nie sprawia problemów. Miasto leży przy trasie łączącej Szczecin z nadmorskimi kurortami. Z parkingiem w okolicach starówki bywa różnie w sezonie – lepiej zostawić samochód nieco dalej i dojść pieszo. Do bramy z centrum miasta to dosłownie kilka minut spaceru.
Na zwiedzanie samej bramy wystarczy około godziny, choć jeśli ktoś chce spokojnie pooglądać ekspozycje i nacieszyć się widokami z tarasu, może zostać dłużej. Warto połączyć wizytę z przechadzką po starówce Kamienia Pomorskiego i obejrzeniem innych zabytków, zwłaszcza gotyckiej katedry.
Brama Wolińska nie jest oblegana przez tłumy turystów jak bardziej znane zamki czy pałace w regionie, co ma swoje plusy – można zwiedzać w spokoju, bez pośpiechu i kolejek. To miejsce dla tych, którzy lubią autentyczne zabytki bez nadmiernej komercjalizacji.